. ΜΟΛΙΣΤΑ: 02/01/2008 - 03/01/2008

Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2008

Σκεπτικιμός

Δεν είναι και πολλά που μπορεί να πει πια κανείς για την Μόλιστα. Οι πέτρες όμως στέκουν εκεί και θέλουν να μας πουν μιαν ιστορία. Κάτι πρέπει να γίνει γι΄αυτό. Πώς όμως να σωθεί η συλλογική μνήμη, όταν η καθημερινότητα δεν αφήνει και πολλά περιθώρια. Νέοι άνθρωποι που έρχονται και οι νεότεροι δεν έχουν ούτε τις εμπειρίες ούτε τις ανησυχίες των παλαιών. Η ερημιά μαρτυρά την εγκατάλειψη της περιοχής από τους αρμοδίους ...όμως και η τουριστική ανάπτυξη όπως την βλέπεις δίπλα και παραπέρα σε άλλες περιοχές σε βάζει σε σκέψεις. Ποιό θα είναι το μέλλον των χωριών μας?

Δύσκολο να απαντήσει κανείς σε αυτην την ερώτηση ...ότι είναι και το παρόν τους θα μπορούσε να πει κανείς. Έχουμε να περιμένουμε τίποτε καλύτερο ...μια λύση έξωθεν?

Είναι οι λύσεις από έξωθεν ο Μολιστινός "τρόπος"? Μάλλον όχι.

Για όσους μείναμε και αγαπάμε αυτόν τον τόπο η λύση μάλλον βρίσκεται στην δική τους την προσπάθεια και μαρτυρία. Μόνο μέσα από αυτή θα προκύψει κάτι καλό για την Μόλιστα.....Και ο τρόπος των παλιών Μολιστινών (κι από τα τρία τα χωριά) ήταν ο δρόμος της ξενιτιάς , της δημιουργίας και της προσφοράς. Κάπως παράξενα δεν ακούγονται αυτά σήμερα?

buzz it!

Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 2008

Η Πελαγία ακτιβίστρια

το κείμενο που ακολουθεί είναι ένα μικρό δείγμα της κουλτούρας των Μολιστινών και της έγνοιας τους για το χωριό. Δημοσιεύτηκε σε τοπική εφημερίδα της επαρχίας Κόνιτσας ..........

ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΥΑΣΤΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ ΤΟ ΓΡΗΓΟΡΟΤΕΡΟ


Aνηφορίζοντας από την Κόνιτσα, φτάνουμε στη στροφή για το χωριό μου τη Μόλιστα (που τώρα το καλοκαίρι πάμε σαν τουρίστες). Μπαίνουμε σε ένα καταπράσινο λόγγο μ' εκατοντάδες είδη δένδρων και λουλουδιών, που βρίσκονται σ' έναν ακράτητο συναγωνισμό σε πυκνότητα, σε απλότητα και σε ύψος. Όλα θέλουν να φτάσουν τα πανύψηλα πεύκα. Ακόμα και τα βράχια τα ονομαζόμενα Σταλάϊματα σκεπάζονται με δεντράκια και τρεχουν ν’ ανταμώσουν με τα πεύκα που κατεβαίνουν απ' τα βουνά Λινίκο και Σιούμο. Η Τζιαντόρα ήδη έχει σκεπαστεί, σχεδόν. Κι έτσι η Μόλιστα τυλίγεται και βυθίζεται κυριολεκτικά μέσα στην καταπράσινη φυλλωσιά. Πνίγεται από οξυγόνο και δροσιά, ένα πεντακάθαρο περιβάλλον που σε σκλαβώνει και σου προκαλεί νοσταλγία, κι ευγνωμοσύνη!

Εν τω μεταξύ τα σπιτάκια μας όλο και ομορφαίνουν το χωριό, εκτός από μερικά που δεν μπήκαν στο ρυθμό της ανοικοδόμησης. Οι σκεπές δεν είναι ομοιόμορφες στο χρωματισμό. Σ' αυτό το καταπράσινο χάος όμως δίνουν μιά ξεχωριστή ομορφιά. Οι αυλές στα περισσότερα σπίτια μαζί με τις γλάστρες έχουν ξεπεράσει το παλιό τους εαυτό. Είναι καθαρές και σκεπασμένες με πολύχρωμα λουλούδια, κληματαριές, δαφνάκια, και στις άκρες και λίγα λαχανικά. Όλα μαζί δίνουν μια χωριάτικη γοητεία.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΕΛΑΓΙΑΣ ΣΤΟ

http://docs.google.com/Doc?docid=dc7kmsz4_2cg6c8wcs&hl=el7

buzz it!

Στην Πελαγία από τα εγγόνια της







The summer, Kaspar David Friedrich (public domain)
Φυσικά, όλα τα καλοκαίρια είναι ζεστά, µάλιστα τώρα λένε πως ο ήλιος είναι πιο καφτερός αλλά και ανθυγιεινός, γιαυτό καλά θα κάνουµε ν' ακούµε τις συµβουλές που µας δίνουν οι επιστήµονες.
Αλλά εκείνα τα περασµένα καλοκαίρια στο αγαπηµένο µου χωριό τη Μόλιστά, ήταν κάπως αλλιώτικα - ήταν γιοµάτα, µύριζε καλοκαιριά. Τις νύχτες ο ουρανός κα­τακάθαρος γεµάτος αστέρια, ο Αυγερινός, η Πούλια, ο πανσέληνος, ο µοναδικός κλέφτης εκείνη την εποχή που έµπαινε απ' τα παράθυρα και φώτιζε τα σκοτεινά µας δωµάτια. Οι κολοφωτιές σµήνη-σµήνη σαν αναµµένα φαναράκια έτρεχαν στα σο­κάκια να συναντήσουν το Γκιόνη που τρα­γουδούσε λυπηµένα, αν και του έκαναν παρέα τ' αµέτρητα κερκίδα µε τις γλυκές τους φωνίτσες που µοιάζουν µε παιδικές σφυρίχτρες. Τα ζώα που αναµασούσαν την τροφή της ηµέρας ακούγovταν και από κανένα φτέρνισµα ή κουδούνισµα που εί­χαν στο λαιμό. Τα κοκκόρια τα µεσάνυχτα αλάνθαστα ωρολόγια λαλούσαν.
Όταν έβρεχε κάπως µύριζε όµορφα το χώµα. Τα καρποφόρα .και µη δέντρα που φύτρωναν στους όχθους που ήταν καθαρι­σµένοι από χόρτα και βάτα ορθώνονταν περήφανα γεµάτα υγεία από τον καθαρό αέρα, κι όταν δροσίζονταν σαν να µιλού­σαν µεταξύ τους. Μόλις έπεφταν τ' ανοι­ξιάτικα λουλούδια τους γέµιζαν καρπούς. Τα µήλα και τα µπούρνα τα τρώγαµε µισο­άγουρα κι ας µούδιαζαν τα δόντια µας ήταν νόστιμα. Όταν γίνονταν τα κεράσια πρώτη στο ανέβασµα η νύφη µου η Αντι­γόνη που ανέβαινε στα πιο ψηλά πεύκα στο βουνό φκιάνοντας µε το τσεκούρι σκαλωσιές για να κατεβάσει απ' την κορυφή τον οξό να φάνε τα γίδια, να φέρουν γάλα. Τώρα καθώς και όλες οι µεγαλύτε­ρες αδερφές µάζευαν µε τα καλάθια τα κεράσια, τα φέρναµε στο σπίτι, όπου τρώγαµε απλόχερα απ' όλα τα φρούτα που ήταν γλυκύτατα, γεµάτα γεύση και νοστιµιά, καµιά σίγκριση µε τα σηµερινά. Φκιά­ναν γλυκά για το Χειμώνα να τρώµε, αλλά να κερνάµε και τους καλεσµένους της γιορτές. Οι κρανιές, που οι περισσότερες ήταν φυτρωµένες στους πρόποδες του βουνού, έδιναν χρώµα στο καταπράσινο δάσος δηµιoυργώvτας ένα φανταστικό πα­ραδοσιακό ζουνάρι κεντηµένο µε πράσινα φύλλα και κατακκόκινα κουµπιά. Τα σιτά­ρια µε το παραµικρό αεράκι κυµάτιζαν σαν καταπράσινη θάλασσα. Ήταν κατακάθαρα γιατί οι γυναίκες σκυµένες όλη µέρα στη γέννησή τους έβγαζαν όλα τα λαθήρια και τα λιγκαβέτσια από µέσα. Τώρα όµως έγι­ναν χρυσαφή. Κι εκείνες µπουλωµένες με τα κάτασπρα µαντήλια στολισµένα µε πο­λύχρωµα µανηστούλια και πεταλούδες για να βαστούν ήσκιο στο πρόσωπό τους, απ' τα χαράµατα ξεκινούσαν για το θέρο.
Με τα δρεπάνια κόβοντας το σιτάρι τό­δεναν σε χεριές φκιάνοντας δεµάτια, που τα κουβαλούσαν µε τα ζώα ακόµα και φορτωµένες στις καλύβες. Μέσα σε κείνη την κάψα το µεσηµέρι τους καλούσε να ξε­κουραστούν κάτω απ' τον παχύ ίσκιο των δέντρων, ακούγοντας και λίγη µουσική που σε νανούριζε, ο ανεπανάληπτος τζίτζI­κας. Συνάµα ακουγόταν και ένα µουρµου­ρητό απ' το κελάρυσµα που έτρεχαν τα νε­ρά µέρα νύχτα και πότιζαν τους λαχανόκη­πους και τα καλαµπόκια. φασόλια, τις πατάτες, ακόµα και τ’ αµπέλια. Γάργαρα
νε­ρά που σε προκαλούσαν να σκύψεις να πιείς νερό να δροσιστείς. Ο λάκκος του Κατσούφα που έρχονταν µε φόρα απ' το Σµόλικα, γέµιζε µια µεγάλη στέρνα νερό να γυρίζουν οι µυλόπετρες στο µύλο του Τόλη Λέτσιου και Χρήστου Λέτσιου, του Χαρίλα Λέτσιου. Τώρα είναι σκεπασµένος µε θεόρατες Iτιές και καρυδιές που πηδάν οι βιρβιρίτσες από κλωνάρι σε κλωνάρι µαzεύovιας τα καρύδια.
Ο θέρος τέλειωνε κι άρχιζαν τ’ αλώνια. Δένονταν όλα τα δεµάτια τα πατούσαν τα µουλάρια µέχρι που γίνονταν άχυρο το οποίο εµείς τα παιδιά αφού χορταίναµε να κάνουµε κολοτούµπες (µια µέθοδο γυ­µναστικής) το κουβαλούσαµε µε τα τσου­βάλια στις καλύβες εκεί όπου ήταν το κλα­δί, τα τριφύλια, και τα χόρτα, η χειµωνιάτι­κη ζωοτροφή. Οι γυναίκες λίxνιzαν το σι­τάρι µε τα φτιάρια στον αέρα, για να φύγει η χνούµη.
Και σε λίγο ερχόταν ο τρύγος. Γίνονταν πανζουρλισµός. Βαρέλια, κουφίνες και καλάθια, τα πηγαιναµε στα πηγάδια και τα πλέναµε µε βούρτσες και σκούπες τους κάδους τους αναλάβαιναν οι γονεις µας. Την καθορισµένη ηµεροµηνία ξεκινούσα­µε µεγάλοι και µικροί, τα ζώα φορτωµένα τις κουφίνες και µε τους βλάχικους τορβά­δες γεµάτοι πεντανόστιµο φρέσκο ψωµί και τυρί. Φτάναµε µπροστά στις κληµατα­ριές και αµπέλια. Κάτι σταφύλια κεχριµπά­ρια. Ντιµπίνες, ντουβρινά, µαυρούδια, ξυ­νοµουρα, διαλεχτά και κoρίθια που τα κρεµούσαµε και βαστούσαν µέχρι τα Χρι­στούγεvvα. (Τα σύκα και τα ροδάκινα µο­σχοβολούσαν). Τα σταφύλια στο σπίτι τα περίµενε ένας σκαλιστός στούµπος που τάκανε λιώµα και γέµιζαν οι κάδοι µού­στο.
Σε σαράντα µέρες τραβούσαν το κρασί, ένα κρασί κατακκόκκινο γευστικά θαυµά­σιο. Σε συνέχεια βράζαν τα τσίπουρα στα 4 καζάνια που διέθετε το χωριό και βγά­ζαν τη ρακή. Οι άντρες τσουγκρίζοντας τα ποτήρια τους εύχονταν ο ένας στον άλλο και του χρόνου διπλά. Περισσότερες κου­βέντες για όλα στο καφενείο παίζοντας ντόµινο, ξερή και τριανταµία. Ο νικητής αµοίβονταν µε λουκούµια. Όµως εκείνη η χειροποίητη σοδειά που έβγαινε µε πολύ κόπο και ιδρώτα, χάθηκε τελείως. Δέντρα, χωράφια αµπέλια έσβη­σαν, πνίγηκαν σε µια απέραντη -άγρια φυλωσιά, που φυτρώνει κάθε λογής αγριόδε­ντρο και αγριολούλουδο, που τώρα το φθινόπωρο αποτελεί, αλλάζοντας χρώµα­τα, µια φυσιολογική αλλά εκπληκτική πα­νέµορφη ζωγραφιά. Και µεις που ζούµε τώρα στις πόλεις τι λέµε; Πάµε στο χωριό να πάρουµε αέρα, οξυγόνο. Ευτυχώς που γινεται και το πανηγύρι, τον Αύγουστο κι εκεί σαν τουριστες πλέον, συστήνουµε τα παιδιά µας, που εκείνα πιάνοντας στο χο­ρό και δεν ξέρουν αν είναι ξαδέρφια.
Και µπαίvαµε στο Χειµώνα. Η Μόλιστα κρύβονταν από το κάτασπρο χιόνι µέσα στην κυψέλη της, απολαµβάνοντας τα προϊόντα που ήταν ποιοτικά καθαρά και αγνά. Η κατανάλωση άρχιζε απ' το πανη­γύρι του Αγίου Δηµητρίου. Μοσχοβολούσε η γιοµατιά στη γάστρα, το κρέας µε το τζιαρούχι, οι πρασόπιτες, τα ψητά, τα Χρι­στούγεννα µε τις λαγγίτες στην πλάκα, κρεατόπιτες, την ΠρωτοΧρονιά, µπακλαβά­δες τις Απόκριες, πετιµέζια, σιουµπέκια, γαλοτύρια, ξυνάδια και πολλά άλλα.
Τα µεγάλα κούτσουρα σιγόκαιγαν στα τζάκια και οι καπνοί σαν χαλασµένα πυ­ροτεχνήµατα διαλύονταν στον παγερό αέ­ρα, ενώ οι αστρέχες στόλιζαν τα σπίτια µε κρουστάλλινες ταντέλες. Κι εµείς µέσα ακόµα και το βράδι µε τις λάµπες πετρε­λαίου και µε το δαδί, πλέκαµε κεντούσαµε διαβάζαµε, σιδερώναµε (σίδερο µε κάρ­βουνα) ψήναµε τον καφέ κριθάρι και ρε­βύθια στον ψήστη στη φωτιά. Αλήθεια έπρεπε να γίνει πόλεµος για να φέρουν το ρεύµα στα χωριά µας; καθώς και το ντι-ντι-ντι και εξαφανίστηκαν εκείνα τα ζωϋ­φια, οι ψύλοι και οι κοριοί που µας έτρω­γαν µέρα νύχτα µια ζωή; - πως τους αντέ­χαµε;
Εκείνους τους χειμώνες και τα καλοκαί­ρια ας ήταν στο σκοτάδι τα σπίτια - ήταν γε­µάτα, ζεστά. Τώρα που έχουν ηλεκτρικό φως, είναι άδεια, κρύα και άχαρα. Και µέ­σα σ' αυτήν τη σιωπή σαν ν' ακούγεται απ' το σχολείο µια φωνή βραχνιασµένη που φωνάζει 50 χρόνια. Φέρτε µου πίσω τα παιδιά, να παίξουν στην αυλή σκλαβάκια και χιονοπόλεµο στου τράφου την ποδιά.
Να χαιρετάν το πανέµορφο ηλιοβασίλε­µα στη Νεµέρτζικα όταν γύριζαν απ' τις εκδροµές τα δειλινά, τραγουδώντας.
Πελαγία Μακαρίου - Χαvrζιά 

πηγή εικόνας: http://www.nirantar.net/activism.htm






buzz it!

Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2008

Μόνο κηδείες .....

Χρόνια τώρα στην Μόλιστα χορτάσαμε μνημόσυνα και κηδείες. Από τότε που σκόρπισε πληθυσμός στους πέντε ορίζοντες , δεν υπάρχουν χαρμόσυνα στην εκκλησιαστική ζωή της Μόλιστας. Σπάνια να δείς καμία βάφτιση ή γάμο (μάλιστα πέρυσι έγινε ένας γάμος και ήταν και όμορφα και ο πατέρας του παιδιού Μολιστινός ήταν...). Όμως αυτά είπαμε σπάνια είναι και όλο και αραιότερα.
Αντίθετα από μνημόσυνα και κηδείες πήξαμε ...χορτάσαμε να βλέπουμε νεκροφόρες να μεταφέρουν Μολιστινούς από τους πέντε ορίζοντες στην Αγία Παρασκευή. Και πάλι αυτήν την επιθυμία να επιστρέψει κάποιος έστω και νεκρός σε έναν τόπο μου είναι δύσκολο να την καταλάβω. Υπάρχει κάτι αταβιστικό πίσω απ΄όλα αυτά. Όπως οι ελέφαντες που περπατάνε μίλια για να επιστρέψουνε στον τόπο που θα πεθάνουν.
Ποιός ξέρει πάλι? ίσως υποκρύπτονται δοξασίες περί "αυτοχθονίας"(πώς να το πει κανείς), ότι δηλαδή οι άνθρωποι γεννήθηκαν από αυτή τη γη και σε αυτή τη γη πρέπει να γυρίσουν...ως ένα χρέος στο χώμα που μας έθρεψε....

buzz it!

Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου 2008

Συνομιλία με τον Μπάρμπα

Εχθές το βράδυ τον πήρα για να μάθω νέα απ΄το χωριό. Μπάρμπας είναι γειά , αλλά και τρόπος του λέγειν γιατί δεν είμαστε κοντινοί συγγενείς. Υπάρχει μια μακρινή συγγένεια από την μητριαρχική πλευρά μας απο το Γανναδιό. Τα νέα είναι τα ίδια περίπου κάθε φορά ...ποιός εμφανίστηκε να φέρει τσιγάρα και εφημερίδες, πώς τα περάσαμε στην Κόνιστα κάθε Πέμπτη που πάει το λεωφορείο, τι καιρό έκανε αυτές τις μέρες αν και χθές το γύρισε σε χιονάκι (....τούφες τούφες έπεφτε το χιόνι το βραδάκι αλλά όχι πάνω από μισύ ώρα και το έλιωσε αμέσως)....και μετά ρωτάει τι κάνω εγώ ...αν κλαίει καμία ....αν θα μαζέψουμε φέτος τα κεράσια από το κτήμα του (ράντς το αποκαλεί ). Κλαίει καμία εκεί ...μου κάνει πάλι και μετά αρχίζουμε την πολιτική κουβέντα , ποιοί είπανε τι , πως είναι η κατάσταση στο Κόσσοβο και ποια είναι η εκτίμησή του για το μέλλον της περιοχής και άλλα πολλά ....Ωραίος είναι ο Μπάρμπας κι ας είναι μόνος του εκεί πάνω . Καθισμένος δίπλα στη σόμπα αναπολεί τις τρέλλες της νιότης του και νοσταλγεί την οικογένειά του...........

buzz it!

Δευτέρα, 4 Φεβρουαρίου 2008

Κάτι τρέχει τελευταία στα Μαστοροχώρια

Παρακολουθώντας τυχαία και ψάχνοντας σε μηχανές αναζήτησης έπεσα πάνω σε πρόσωπα φιλικά και γνώριμα. Η αλήθεια είναι ότι κάτι κινείται τελευταία στα Μαστοροχώρια και στην ευρύτερη περιοχή της Κόνιτσας.
Αξίζει ιδιαίτερης προσοχής το μπλογκ του Συλλόγου Νέων Μαστοροχωρίων , αλλά και αυτό της Κοινότητας Φούρκας που χαρακτηρίζεται σχεδόν επαγγελματικό. Επίσης αξίζει προσοχής ο ιστότοπος της Δροσοπηγής που έχει τύχει χαρακτηριστικής επιμέλειας και φροντίδας ... Θα περιμένω τα σχόλια και τα μηνύματά σας...

buzz it!

Astronomy Picture of the Day

google analytics