Αναμνήσεις και βλέψεις.

Αύριο είναι δύο μήνες από τότε που δημοσίευσα το τελευταίο μου ποστ σχετικά με την Μόλιστα. Οι δικαιολογίες που μπορώ να επικαλεστώ είναι πολλές και διάφορες. Ότι έλειπα ταξίδι , ότι δεν πρόλαβα γιατί είχα πολλές δουλειές, ότι είχα φιλοξενούμενους και ασχολήθηκα μαζί τους, ότι δεν έκανε πολύ ζέστη ...κλπ, κλπ, κλπ,...Η λόγος όμως ο πραγματικός  είναι ότι όλο αυτό το διάστημα και μετά από την επιστροφή μου από το ταξίδι μου στην Σλοβακία δεν κατάφερα να επισκεφτώ το χωριό. Κι είναι αυτή η επαφή που φέρνει κάθε φορά μια αφορμή για σκέψη και την  ανάγκη κάποιες  φορές να την κάνω κείμενο. 

Οι εκκλησίες της Μόλιστας

Έχω γράψει και παλιότερα ότι η ζωή ποτέ δεν ήταν ιδανική...Άλλωστε ο/η παράδεισος δεν είναι παρά μια υπόσχεση θρησκευτικού περιεχομένου και μετά θάνατον δικαίωσης. Προσωπικά ποτέ δεν υιοθέτησα την διδασκαλία καμίας θρησκείας. Πηγαίνω στην εκκλησία μόνο όταν βρίσκομαι στην Μόλιστα, περισσότερο από συνήθεια και όχι σε τακτική βάση. Κι αυτό γιατί είναι από τα ελάχιστους χώρους κοινωνικής επαφής που έχουν απομείνει.

Στην περιοχή είναι  τρεις εκκλησίες και υπάρχει  μόνιμος ιερέας που διαμένει εκεί για να τις λειτουργεί. H πρώτη είναι ο Άγιος Αθανάσιος στο Μοναστήρι ή Μποτσυφάρι, μια εκκλησία που βρίσκεται στο μέσον περίπου του οικισμού.

Άποψη του Αγίου Αθανασίου από το Ιερό

Ιστορικά και άλλα....

Ότι η Μόλιστα είναι ένας τόπος με ιστορία είναι μια κοινοτοπία ...γιατί δεν υπάρχει τόπος χωρίς ιστορία. Κι αυτή η γη που πατάμε έχει ιστορία, όπως και οι διάφορες στρώσεις του εδάφους που μελετούν οι γεωλόγοι. 

Το ερώτημα λοιπόν θα πρέπει να τεθεί διαφορετικά και θα προσπαθήσω εδώ να το θέσω σύντομα και περιεκτικά.

Έχει σήμερα για μας σημασία η ιστορία των μικρών τόπων όπως η Μόλιστα;  Κι αν ναί, ποιά είναι εκείνα τα γεγονότα που αποτελούν ορόσημα  για την εξέλιξη της περιοχής ...ή αιτίες για την απουσία της οποιασδήποτε εξέλιξης....για να το θέσω διαφορετικά.  Τι μπορούμε να διδαχτούμε από τα λάθη που έγιναν...Αλλά για να  μην το βαρύνουμε τόσο πολύ, θα παραθέσω απλώς κάποια γεγονότα για προβληματισμό και ενδεχομένως για συζήτηση. 

Για όσους γνωρίζουν, μέχρι το 1913 η Μόλιστα ανήκε στην επικράτεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και συγκεκριμένα στον Καζά της Κόνιτσας, που ήταν το διοικητικό κέντρο , γνωστή και ως  "Κόνιτσα....Τουρκοκόνιτσα" , λόγω προφανώς των Τούρκων που διαμέναν εκεί. Θα ήσανε τοπικοί αξιωματούχοι, δικαστές, στρατιωτικοί και λοιποί γραφειοκράτες που είναι χρειαζούμενοι. Η Μόλιστα πάλι δεν είχε Τούρκους, εχτός από κάτι στρατιώτες σε ένα φυλάκιο στο Γανναδιό (κοντά στο Σχολείο) , οι οποίοι μάλιστα δεν ήταν ενσωματωμένοι στην ζωή του χωριού και σύμφωνα με την μαρτυρία ενός ντόπιου έκαναν και θελήματα στους πλούσιους νοικοκυρέους του Γανναδιού όποτε τους εχρειάζονταν.

Κάποια παλιά φωτογραφία ξεθωριασμένη απ'τα τσιμέντα.

Μου αρέσουν οι παλιές φωτογραφίες. Αν και είναι αλήθεια ότι δεν βρήκα πολλές από την πλεύρα του πατέρα μου.  Ελάχιστες ήταν αυτές , όπως μιας θείας μας από το Κάιρο μαζί με τον άντρα της , τότε που είχανε εκεί την επιχείρηση, κάτι μεταξύ καφέ Σαντάν και αναψυκτηρίου, με πελάτες προφανώς Εγγλέζους και όχι Αραπάδες.

Η επιστροφή

Χτές το είδα σε όνειρο...Είχαμε επιστρέψει λέει στο χωριό για μόνιμα. Οι ζωή στις πόλεις είχε γίνει ανυπόφορη. Κάθε τρεις και λίγο γινότανε κάτι αποτρόπαιο...Οι διακοπές στο ρεύμα και το νερό ήταν καθημερινές ενώ οι τιμές της ενέργειας είχαν φτάσει στα ύψη...(για οικονομία είχαμε θέρμανση μόνο για λίγες ώρες της ημέρας). 

Οι τιμές των τροφίμων από την άλλη είχαν γίνει απρόσιτες. Στην αγορά εμφανίστηκαν διάφορα υποκατάστατα τροφών - πολλοί ισχυρίζονταν ότι ήταν μεταλλαγμένα τρόφιμα που με την σειρά τους δημιουργούσαν μεταλλάξεις στην κυταρρική δομή του οργανισμού. Άκουστηκε επιπλέον ότι σε κάποιες γειτονιές παρουσιάστηκαν μέχρι γενετικές ανωμαλίες  σε ανθρπώπους  που είχαν υποστεί τέτοιες μεταλλάξεις ...

Η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για την απομόνωσή τους στις παρυφές των πόλεων, μέσα σε κάτι τεράστιες γυάλινες κατασκευές  για να μπορούν να επιτηρούνται και να βρίσκονται σε ορατή θέα. Κοινωνικοί λειτουργοί - Θηριοδαμαστές τους επισκέπτονταν για  να τους παρέχουν συμβουλές δίαιτας. Όλα έδειχναν και πάλι ότι ελέγχονταν...κι έτσι οι ιθαγενείς μπορούσαν να επιστρέψουν στις διασκεδάσεις τους  και να καταναλώνουν άφοβα την δεύτερη γενιά των βιολογικών - μεταλλαγμένων τροφών , που αποδεδειγμένα δεν προκαλούσαν μεταλλάξεις σύμφωνα με τις έρευνες που είχαν παραγγείλει οι εταιρείες παραγωγής.

   Κάποιοι όμως επέμεναν ότι η οριστική μέρα της κρίσης δεν είχε έρθει ακόμα. Κι ότι τελοσπάντων δεν είχανε κριθεί  οι κρινόμενοι. Οι Κρίνοντες δεν είχαν πει την τελευταία τους λέξη. Μέσα στην αναμπωμπούλα που επικράτησε τα τελευταία 77 χρόνια , ο πληθυσμός της χώρας είχε μειωθεί κατά 65% , ενώ η αναπαλαίωση παπουτσιών και ρούχων είχε καταστεί μια επικερδής βιομηχανία. Πρώτες ύλες δεν υπήρχαν ...Έπρεπε όλα να ανακυκλώνονται , εκτός από τα προϊόντα στην βιομηχανία τροφίμων που ελέγχονταν από τους Κρίνοντες.

Στην αρχή η ζωή στο χωριό ήταν απρόβλεπτα ωραία....Περνούσαμε την ημέρα μας απασχολούμενοι στα κηπάρια ...Την άνοιξη έπρεπε να προετοιμάσουμε τους κήπους για να φυτέψουμε τα λαχανικά μας. Είχαμε φυλαγμένα και κάτι σπόρια παλιά από καλαμπόκι για να τα σπείρουμε στα κρυφά , γιατί το Συμβούλιο των Κρινόντων είχε  καθορίσει με αυστηρότητα τους σπόρους και τα λιπάσματα που επιτρέπονταν...Οι παραβάτες τιμωρούνταν με απαγχονισμό προς παραδειγματισμό. Κάποιον τον είχαν κρεμάσει από μια καρυδιά στο διπλανό χωριό και το κουφάρι του έστεκε εκεί μισοφαγωμένο από τα όρνεα πάνω από 2 μήνες. Στο τέλος είχε απομείνει μόνο ο σκελετός , αλλά και αυτόν δεν έλεγαν να τον αποκαθηλώσουν....Όμως εμείς είχαμε τον τρόπο μας και σπέρναμε στα κρυφά. Η απομόνωση του χωριού ήταν σωτήρια. 

Με τον τρόπο αυτόν και με κάτι ζώα που βάλαμε (λίγα κατσίκια και κανά δυό προβατίνες) εξασφαλίζαμε τα απαραίτητα για την διατροφή μας. Όσο για το σιτάρι , είχαμε προμηθευτεί για όλον το χειμώνα από ένα γνωστό μας παραγωγό που καλλιεργούσε κι αυτός παράνομα  βιολογικά μη  μεταλλαγμένους σπόρους. 

Όσο για θέρμανση ..εκεί ήταν που δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Είχαμε το δάσος ολόκληρο μπροστά στα πόδια μας. Όρεξη να είχες να κόβεις ....με την διαφορά πως για κάθε δέντρο έκοβες πριν τον χειμώνα  έπρεπε να φυτέψεις τα διπλά στην άνοιξη. Έξαλλου προτιμώνταν τα σχεδόν πεσμένα ή γερασμένα δέντρα. Είχαμε πάντα συνείδηση του πράγματος ότι η ξύλευση θα έπρεπε να είναι βιώσιμη...Οι ντόπιοι είχαν συνασπιστεί γύρω από έναν δασικό συναιτερισμό, έκοβαν κάποια δέντρα που τους ήταν απαραίτητα και πουλούσαν και ένα μέρος της ξυλείας για να καλύπτουν διάφορα έξοδα και  για να συντηρούν τις αναγκαίες  υποδομές.

Μια μέρα έφτασαν ειδήσεις από τις πόλεις για Κανιβαλισμό και κάτι νέες παγανιστικές τελετές με ανθρωποθυσίες. Όλοι πιστεύαν ότι αυτό δεν ήταν παρά μια διέξοδος στην πείνα γιατί τα τρόφιμα στις πόλεις ήταν ελάχιστα και μόνον τα στελέχη των 2 μεγάλων κομμάτων μπορούσαν να παρακάμψουν το επίσημο δίκτυο διανομής. Η επίσημη προπαγάνδα διαλαλούσε ότι η πείνα είναι για όλους και ότι επιτέλους η συνταγματική επιταγή της ισότητας πραγματώνονταν αφού όλοι οι διαφορετικοί γινόμασταν  το ίδιο.

Κάποιοι πάλι είχαν υιοθετήσει  στις συναλλαγές τους ως επίσημη γλώσσα την Εσπεράντο και είχαν κάτι περίεργες διασυνδέσεις με κινέζους Εσπεραντιστές εμπόρους ρυζιού και σόγιας. Άλλωστε οι Κινέζοι από χρόνια ελέγχαν τα λιμάνια της χώρας..

Η χώρα είχε αποβιομηχανιστεί πλήρως ....Ήταν ένα πισωγύρισμα από τα συνηθισμένα που η ανθρωπότητα είχε ξαναζήσει στο παρελθόν.  Μόνο που ο Μεσαίωνας φαντάζε παιχνιδάκι μπροστά σε αυτό που ζούσαμε εμείς.

  Κάποιοι επιχειρούσαν να ξεφύγουν προς την Αφρική , που θεωρούνταν πλούσια περιοχή με πολλά αποθέματα τροφίμων, αλλά τα πλοία είχαν σταματήσει τα δρομολόγια , ενώ μερικοί απελπισμένοι επιχείρησαν τον διάπλου της Μεσογείου πάνω σε μονόξυλα. Μήνες μετά στα παράλια της Αττικής και της Πελοπονήσσου άρχισαν να ξεβράζονται πτώματα.

Κάποιοι πλέον το είχαν πάρει απόφαση και άρχισαν να κατασκευάζουν εργαλεία απ' ότι υλικά έβρισκαν.  Ξηλώνοντας ανταλλακτικά από παρατημένα αυτοκίνητα και χρησιμοποιώντας διάφορες πατέντες, κατασκεύαζαν τα απαραίτητα σκεύη και μαραφέτια για τις κάθε λογής ανάγκες.

Τέλος οι εφημερίδες είχαν σταματήσει να κυκλοφορούν, ενώ τα νέα μαθαίνονταν από στόμα σε στόμα. Περνούσαν πάλι και κάτι τελάληδες. Ένας  μάλιστα με στεντόρεια φωνή μας είχε ξεκουφάνει.

   - Η Ελλάδα αποπέμφθηκε από την Ευρωπαϊκή Αυτοκρατορίααααααα...φώναζε

Η ανυπόφορα δυνατή φωνή του με ξύπνησε από τον εφιάλτη...η τηλεόραση  που είχε μείνει ανοιχτή  έπαιζε τις δηλώσεις του Αρχικυβερνήτη για το πετυχήμενο τελικά δανεισμό της χώρας από τις αγορές ...



   

   

  





  

 

Μια βραδυά στην Μόλιστα καθαροδευτεριάτικα

Σκεφτόμουν από μέρες να περάσω το τριήμερο στην Μόλιστα, αλλά οι προγνώσεις του καιρού των ημερών δεν ήταν ενθαρρυντικές. Εικόνα καθαρή για το αν ο δρόμος για το χωριό ήταν ανοιχτός δεν είχα. Η απάντηση από το Α.Τ. Κόνιτσας ήταν "πάρε και αλυσίδες καλού κακού". Η κακοκαιρία συνεχίστηκε και την Κυριακή, όπου έφτασε να χιονίζει και στα Γιάννενα.

Ξημερώνοντας Δευτέρα πρωί , το πήρα απόφαση -είδα και τον καιρό που ήταν λιακάδα- , πήρα μια βαλιτσούλα πράγματα, μια λαγάνα που μόλις είχε βγεί από τον φούρνο και ξεκίνησα.  Βρήκα λίγο κίνηση προς το Μέτσοβο, αλλά ο δρόμος ήταν πεντακάθαρος.

Συνεχίζοντας πάνω στην Εγνατία προς Γιάννενα , σταμάτησα πάνω σε μια από τις νέες γέφυρες με θέα την λίμνη : 

 

Η αντάρα που είχε στα πολύ ορεινά είχε ήδη κάπως ξεθωριάσει και φαίνεται αρκετά καθαρά και το νησάκι των Ιωαννίνων. Στα δεξιά μου όμως άκουσα έναν θόρυβο. Κοιτάζοντας προσεκτικότερα είδα το παρακάτω φαινόμενο κατολισθήσεως - πρωτόγνωρο για μένα αφού δεν μου έχει ξανατύχει να βλέπω την γη να φεύγει μαζί με πέτρες , βράχους και δέντρα (δείτε το εμβεδωμμένο βίδεο, μόνον ενός λεπτού) : 

Μετά από αυτό το αναπάντεχο (γιατί υπάρχει και το αναπάντεχο) συνέχισα για το χωριό. Πριν πάρω την ανηφόρα για την Κόνιτσα έκανα μια στάση ...Η φύση με αποζημίωσε και πάλι αφού δεν είχα ξαναδεί την Κόνιτσα ντυμένη στα λευκά , ούτε το όρος Νεμέρτσικα : 

 

Φούσκωσε και ο Αώος και κατέβαζε μπόλικο νερό ..που διάολο πάει όλο αυτό το νερό (το συγκεκριμένο πάει μέσα στην Αλβανία) και γιατί μένουμε χωρίς μετά από κανά δίμηνο ..αφήνω σε άλλους ειδικότερους να το απαντήσουν. 

Έφτασα τέλος και στην Μόλιστα, βρίσκοντας μια παρέα εκεί στο Μποτσυφάρι να έχει στρώσει το αποκριάτικο τραπέζι...Η αυλή του σπιτιού μου ήταν περιτριγυρισμένη με χιόνι ύψους μισού μέτρου περίπου. Έφτασα μέχρι την είσοδο όπως σε κάτι παλιές καμπόικες ταινίες χοροπηδώντας σαν τσαλαπετεινός. 

Πέρασα βέβαια το βράδυ τουρτουρίζοντας αφού το σπίτι ήταν υγρό και το κρύο δεν έλεγε να σπάσει όσα κούτσουρα και αν έριξα στο τζάκι. Βέβαια αποζημιώθηκα την επομένη αφού η πρωϊνή βόλτα ήταν φανταστική. Μια γλυκιά μέρα με τους ήχους του χιονιού που λιώνει ....άντε χαλάλι του είπα και τράβηξα και τις τελευταίες φωτογραφίες πριν σωθεί εντελώς η μπαταρία:

 

 

Αν παρόλα αυτά το μάτι σας δεν χόρτασε να βλέπει χειμωνιάτικες όψεις της Μόλιστας...έχετε υπομονή και σύντομα θα δείτε και άλλες φωτογραφίες με τον δέοντα σχολιασμό. Χρόνια πολλά σε όλους και καλή Σαρακοστή.

Ζητείται μάστορας και ας είναι και από Βαρκελώνη....

 

Στην πιο πρόσφατη εθνική επέτειο και εκμεταλλευόμενοι τις αργίες βρεθήκαμε για μια ακόμα φορά στην Μόλιστα. Με σκοπό περισσότερο να χαλαρώσουμε και να ξεφύγουμε από την καθημερινόητα της πόλης, αλλά και για να δούμε και το σπίτι μετά τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου, μιας και περάσαμε καινούργιες κάνουλες (κοινώς λούκια) και θέλαμε να κάνουμε έναν τελικό έλεγχο για διαρροές και υγρασίες.  Μείναμε συνολικά γύρω στις τρεις μέρες , όχι και πολύ ...το σπίτι δεν έχει θέρμανση και βρίσκεται ακόμα υπό επισκευή. Αυτό βέβαια δεν μας εμποδίζει να μένουμε , όποτε πάμε ,  μιας και δεν μένουμε μόνιμα ...Οι εργασίες που πρέπει να γίνουνε είναι πολλές και ποικίλλες. Πρώτα απ΄όλα το τζάκι που βλέπετε πρέπει να καθαριστεί εξωτερικά (ήδη έχω κάνει μια αποτυχημένη προσπάθεια) για να φύγουν κάτι παλιά πλαστικά χρώματα κολλημένα πάνω στην πέτρα και να μπούν και οι διακοσμητικές πλάκες που είναι απαραίτητες από πάνω για να ομορφύνει. Προς το παρόν το καίμε και αυτήν την φορά ιδίως το μπουμπουνίσαμε τόσο που σκάσαμε από την ζέστη.

Υπάρει βέβαια και μια σόμπα στην κουζίνα ...που κρατά σε ικανοποιητική θερμοκρασία τον χώρο και μάλλον θα βολευτούμε με αυτήν και στο μέλλον. Οι άλλοι χώροι του σπιτιού δεν έχουν θέρμανση ακόμα , αλλά κάτι τέτοιο είναι συνηθισμένο στα χωριά. Το πολύ πολύ σκέφτομαι να βάλω άλλη μια σόμπα στην σάλλα του πάνω ορόφου.
Στον χώρο της κουζίνας πρέπει να μπει το ταβάνι και να γίνουν τα ντουλαπάκια. Είναι μάλλον θέμα χρόνου και όχι τόσο χρημάτων.

Μετά είναι τα πατώματα που πρέπει να ξαναφτιαχτούν στον προθάλαμο , αλλά και στον πάνω όροφο. Η εσωτερική ξύλινη σκάλα είναι σε καλή κατάσταση αλλά θα χρειάζεται ένα καλό και περιποιημένο βάψιμο.

Μένουν τέλος τα ταβάνια :

το συγκεκριμένο χρονολογείται από την εποχή που χτίστηκε το σπίτι,  κάπου λίγο πριν ή μετά το 1913.  Το σχέδιο του (βλ. αυτό από τα αριστερά), θεωρώ ότι είναι καταπληκτικό, αλλά χρειάζεται  να γίνει μια επισταμένη συντήρηση γιατί έχει πάρει κάπως. Η αλήθεια είναι πως ρωτήσαμε και βρήκαμε έναν μάστορα που ασχολείται με τις εργασίες αυτές...και μάλιστα ήρθε και είδε την δουλειά. Με την ευκαιρία λοιπόν της παρουσίας μας εκεί τον πήραμε τηλέφωνο για να μας δώσει προσφορά και εφόσον συμφωνούσαμε να του αφήσουμε τα κλειδιά του σπιτιού.

Στάθηκε αδύνατο να τον πετύχουμε παρά τις επανειλλημένες κλήσεις μας στο κινητό του ....Στην Κόνιτσα που πήγαμε για να τροχίσουμε την αλυσίδα από το αλυσοπρίονο προσπαθήσαμε και πάλι να τον αναζητήσουμε ρωτώντας που βρίσκεται ....ούτε όμως ο ίδιος ο μαγαζάτορας κατάφετε να τον εντοπίσει αν και προσφέρθηκε φιλότιμα. Μάθαμε όμως ότι είναι καλά και έτσι δεν ανησυχούμε γι΄αυτόν..(μάλλον θα πρέπει να ψάξουμε για άλλον). Ας είναι και από Βαρκελώνη που λέει ο λόγος.

Ως φαίνεται, υπάρχουν μια σειρά από ιδιότυποι κανόνες στην αγορά της Κόνιτσας , πράγμα που το συναντάς μόνο σε μικρά μέρη (και όχι σε όλα ) της Ελλάδος ...Έτσι περνώντας Σάββατο μέρα από κει με προορισμό το χωριό , διαπιστώσαμε με έκπληξη ότι το ψωμί είχε εξαντληθεί σε όλους τους φούρνους γύρω στις 12 ...κινδυνεύσαμε να μείνουμε άψωμοι για όλο το τριήμερο. Ευτυχώς βρέθηκε τελικά μια φρατζόλα σε ένα πρατήριο άρτου  πιο κάτω.

Στην μικρή αυτή πόλη υπάρχει μια χαρακτηριστική χαλαρότητα που οφείλεται μάλλον στο γεγονός ότι η κίνηση και ο τζίρος είναι δεδομένος και βαίνει μειούμενος , αφού η περιοχή φθίνει πληθυσμιακά και επομένως και οικονομικά. Οι άνθρωποι δεν έχουν λόγο να αγχώνονται ...ότι είναι να γίνει , θα γίνει έτσι κι αλλιώς ...κι αν βαρεθούν να περιμένουν τον επόμενο πελάτη , που μπορεί να μην φανεί τέλος τέλος ...το πατάν και έναν κλείδωμα και πάνε να πιούν κάνα τσίπουρο.

Κατά τ΄άλλα τα περάσαμε ήσυχα χουχουλιάζοντας μπροστά στο τζάκι , ψήνοντας παϊδάκια και κάστανα και πίνοντας άφθονο κρασί που είχαμε πάρει από την Κόνιτσα...ένας ντόπιος που μας έδωσε ένα μπουκάλι κόκκινο από το περσινό, αποδείχτηκε ξινισμένο (το κράτησα να το κάνω ξύδι). Τα απογεύματα πηγαίναμε στο καφενείο όπου συγκεντρώνονταν και οι κυνηγοί που επιδίδονται στο θεάρεστο έργο να εξαφανίσουν ότι είδος πανίδας έχει απομείνει ...το να συζητά κανείς μαζί τους εν τέλει θεωρώ ότι είναι μάταιο. Άντε να αποδείξεις ότι ο τροφοσυλλέκτης κυνηγός ανήκει σε μια άλλη εποχή που έχει παρέλθει χωρίς επιστροφή...ότι πολλά είδη της άγριας πανίδας είναι υπό εξαφάνιση και ότι αν συμβεί αυτό θα είναι καταστροφικό και για μας τους ανθρώπους...Είναι σαν να χτυπάς στου κουφού την πόρτα...

Στο καφενείο βρήκα αναρτημένο έναν πίνακα  !!!!!!! Είναι η απεικόνιση του Γανναδιού έτσι όπως φαίνεται στο έμπα του χωριού.....Τον φωτογράφησα και τώρα σκέφτομαι να ζητήσω την άδεια από τον δημιουργό του για να  το ανεβάσω εδώ ...το έργο θυμίζει απόπειρες πριμιτίφ ζωγράφων  με μια τεχνοτροπία νατουραλιστική. Αν και δεν είμαι ο πιο  κατάλληλος  να μιλώ για την τέχνη, εντούτοις  εκτιμώ την προσπάθεια ανθρώπων που δεν το βάζουν κάτω και σε πείσμα των καταστάσεων επιμένουν να δημιουργούν και να προσφέρουν ....Αλλά για τον συγκεκριμένο άνθρωπο ελπίζω να μιλήσω μια άλλη φορά....

Απόδραση για τετραήμερο

Ήδη άρχισα να ετοιμάζομαι για αναχώρηση ...το πήρα απόφαση να φύγω έστω και μόνος μου για το χωριό. Η βαλίτσα ανοιχτή στο πάτωμα ...μέχρι να στριμωχθούν μέσα από τα πιο απαραίτητα μέχρι εκείνα που τα κουβαλάς για την απίθανη περίπτωση να χρειαστούν. Αναφέρω ενδεικτικά :

1. Πρώτα απ΄όλα χαρτιά και μολύβια για να μην χάσω τον χρόνο μου μόνο χαζολογώντας από δω κι από κει, αλλά και γράφοντας κάτι...γιατί όταν γράφεις κάτι μένει στο τέλος.

2. Μετά, ένα με δύο βιβλία για διάβασμα πριν τον ύπνο ...αν και συνήθως ποτέ δεν καταφέρνω να διαβάσω στο χωριό. Βέβαια η ησυχία είναι απόλαυση ώρες ώρες ...κάποιες στιγμές δεν ακούγεται τίποτε εκτός από τα κελάιδισμα των πουλιών και τα τζιτζίκια.

3. Μερικές αλλαξιές και ένα μάλλινο σε περίπτωση που θα κάνει κρύο.

4. Την φωτογραφική μου για να τραβήξω βίντεο και φωτογραφίες σε ότι ενδιαφέρον συναντήσω.

5. Τρόφιμα και ότι άλλο είναι χρειαζούμενο για λίγες μέρες ...αφού πάντα χρειάζεται να υπάρχει κάτι στο σπίτι σε περίπτωση ανάγκης ( δεν είναι εύκολο να τρέχεις στην Κόνιστα κάθε τρεις και λίγο).

6. Κάποια δωράκια για τους φίλους σε περίπτωση που πάμε για επίσκεψη...που θα πάω δηλαδή , αλλά όχι με άδεια χέρια.

7. Λοιπά περιττά και εντελώς ανώφελα που δεν μπορώ να απαριθμήσω τώρα.

8. Καπνό, χαρτάκια , φιλτράκια , αναπτήρες , καπνοσύριγγες, πούρα ...κλπ .(..για να καπνίζεις όσο θέλεις και όπου θέλεις) καθώς και κλειδιά (κυρίως αυτά γιατί πέφτει λίγο δύσκολο να ξαναγυρίσεις πίσω να τα πάρεις...)

Τώρα ...αν ξεχνάω και κάτι αγαπητοί μου αναγνώστες ...υπάρχει και η Κόνιτσα που έχει απ΄όλα. Καλές διακοπές και σε σας ...

Ραντεβού στα τσίπουρα

Κάπως άχαρα και στενά πέρασα τον φετινό Δεκαπενταύγουστο στο χωριό. Με δουλειές στο σπίτι και μαστόρους. Ούτε που χόρεψα φέτος και οι μέρες κύλησαν σαν νερό πριν καλά καλά το καταλάβω. Αλλά αυτά υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα. Ο κόσμος βέβαια ήταν εκεί, αλλά το κέφι και η διάθεση σαν να πέφτουν κάθε χρόνο.

Το ευχάριστο νέο είναι ότι το καφενείο στο Γανναδιό αλλάζει χέρια ...έμαθα ότι θα το πάρει ένα νέο ζευγάρι. Το παιδί είναι από το Γανναδιό. Ντόπιος δηλαδή...Άκουσα ότι θα εγκατασταθούνε μόνιμα εκεί και επομένως θα είναι ανοιχτά και τον χειμώνα.

Αυτές τις μέρες θα αρχίσει και η προετοιμασία για τα τσίπουρα. Είναι μεγάλη στιγμή για το χωριό ο τρυγητός , το πάτημα των σταφυλιών και η απόσταξη της ρακής. Το σκέπτομαι και εγώ σοβαρά φέτος να συμμετέχω στην διαδικασία και να βγάλω και τα δικά μου τσίπουρα. Είναι όμορφο να κάνει κανείς μόνος του το δικό του ποτό. Όχι μόνο με την έννοια της οικιακής οικονομίας , αλλά και με εκείνη του ελέγχου της διαδικασίας αυτού που πίνουμε.

Κι αν είστε από εκείνους που τους αρέσουν αυτά ελάτε μια βόλτα από την Μόλιστα του Αγίου Δημητρίου να μας δείτε ...να σας κεράσουμε και ένα τσιπουράκι ζεστό ...να έτσι όπως βγαίνει από το καζάνι.

Πάσχα των Ελλήνων

Ωραία τα περάσαμε. Τέτοιες μέρες να ξανάρχονται. Αλλιώς μυρίζει το Πάσχα στη φύση , αλλιώς νιώθεις εδώ και για την Εκκλησία, όλα είναι πιο κοντινά και πιό ανθρώπινα ...με φίλους και συγγενείς στην περιφορά του Επιτάφιου και στην Ανάσταση με τα κόκκινα αυγά στην τσέπη έτοιμα για το τσούγκρισμα μετά το Δεύτε Λάβετε Φώς...Οι ετοιμασίες , η μαγειρίτσα , τα ψητά και το τσίπουρο του Μπάρμπα μου που δεν έλειπε ποτέ από το τραπέζι.
Ωραία τα περάσαμε και στα κλαρίνα την Κυριακή στο ξενοδοχείο την Πυρσόγιαννης , όπου οι Χαλκιάδες από την Βούρμπιανη δώσανε και πάλι ρέστα , με τους Πυρσογιαννίτες να κρατούν και πάλι τα σκήπτρα και με πνεύμα ομάδας και αλληλεγγύης να σέρνουν τον χορό. Δείτε τους στο βίντεο που ακολουθεί...

Εκεί η βροχή δεν σταματάει....

Σήμερα πήρα μια τελευταία αναφορά από τον μπάρμπα...τι κάνεις τον ρώτησα...-βρέχει απάντησε εκείνος...-έ και τι να κάνουμε , είπα, οι βροχές χρειάζονται.....-ναι είπε εκείνος, αλλά θα μας χαλάσει τα κορόμηλα και τις βυσσινιές....δεν είπαμε να μαζέψουμε για να βγάλουμε τσίπουρα.....-άσε να έχουμε νερό θείο φέτος κι ας μην έχουμε τόσα πολλά.....

Έτσι κύλησε ο διάλογος ..ήρεμα σαν τη βροχή στην Ήπειρο , που πέφτει έτσι αργά και γλυκά ποτίζει το χώμα ...όπως χρειάζεται. Έτσι τα λέγαμε και μεις ...αργά επαναληπτικά , όπως οι στάλες της βροχής που πέφτει τώρα πάνω εκεί στην Μόλιστα.
Κι αν αύριο τελικά μαζέψουμε τα κορόμηλα και τα κεράσια να θυμάστε ότι και λιγότερα να είναι , θα΄ναι σίγουρα πιο νόστιμα κι ας βραχούμε και λίγο την ώρα που θα τα μαζεύουμε...νεράκι χρειαζόμαστε....νεράκι....

Σκεπτικιμός

Δεν είναι και πολλά που μπορεί να πει πια κανείς για την Μόλιστα. Οι πέτρες όμως στέκουν εκεί και θέλουν να μας πουν μιαν ιστορία. Κάτι πρέπει να γίνει γι΄αυτό. Πώς όμως να σωθεί η συλλογική μνήμη, όταν η καθημερινότητα δεν αφήνει και πολλά περιθώρια. Νέοι άνθρωποι που έρχονται και οι νεότεροι δεν έχουν ούτε τις εμπειρίες ούτε τις ανησυχίες των παλαιών. Η ερημιά μαρτυρά την εγκατάλειψη της περιοχής από τους αρμοδίους ...όμως και η τουριστική ανάπτυξη όπως την βλέπεις δίπλα και παραπέρα σε άλλες περιοχές σε βάζει σε σκέψεις. Ποιό θα είναι το μέλλον των χωριών μας?

Δύσκολο να απαντήσει κανείς σε αυτην την ερώτηση ...ότι είναι και το παρόν τους θα μπορούσε να πει κανείς. Έχουμε να περιμένουμε τίποτε καλύτερο ...μια λύση έξωθεν?

Είναι οι λύσεις από έξωθεν ο Μολιστινός "τρόπος"? Μάλλον όχι.

Για όσους μείναμε και αγαπάμε αυτόν τον τόπο η λύση μάλλον βρίσκεται στην δική τους την προσπάθεια και μαρτυρία. Μόνο μέσα από αυτή θα προκύψει κάτι καλό για την Μόλιστα.....Και ο τρόπος των παλιών Μολιστινών (κι από τα τρία τα χωριά) ήταν ο δρόμος της ξενιτιάς , της δημιουργίας και της προσφοράς. Κάπως παράξενα δεν ακούγονται αυτά σήμερα?

Κάτι τρέχει τελευταία στα Μαστοροχώρια

Παρακολουθώντας τυχαία και ψάχνοντας σε μηχανές αναζήτησης έπεσα πάνω σε πρόσωπα φιλικά και γνώριμα. Η αλήθεια είναι ότι κάτι κινείται τελευταία στα Μαστοροχώρια και στην ευρύτερη περιοχή της Κόνιτσας.
Αξίζει ιδιαίτερης προσοχής το μπλογκ του Συλλόγου Νέων Μαστοροχωρίων , αλλά και αυτό της Κοινότητας Φούρκας που χαρακτηρίζεται σχεδόν επαγγελματικό. Επίσης αξίζει προσοχής ο ιστότοπος της Δροσοπηγής που έχει τύχει χαρακτηριστικής επιμέλειας και φροντίδας ... Θα περιμένω τα σχόλια και τα μηνύματά σας...

Γιατί η Μόλιστα έχει τόση σημασία;

Είναι εύλογο το ερώτημα ...αφού είναι αδύνατο να καταλάβεις τι κρύβει ένας τόπος αν δεν γνωρίζεις τα μύχια μυστικά του , την ιστορία και τους ανθρώπους του. Πώς μπορεί να έχει τόση σημασία ένας τόπος τόσο μικρός και τόσο απομονωμένος ......
Στην εποχή μας σημαντικές περιοχές θεωρούνται εκείνες που συγκεντρώνουν πληθώρα δραστηριοτήτων , υποδομών και οικονομικών ευκαιριών. Με αυτήν την έννοια η Αθήνα είναι πιο σήμαντικη από οποιαδήποτε άλλη πόλη στην Ελλάδα.
Αν όμως υποθέσουμε ότι τα κριτήρια μας δεν είναι αυτά την οικονομικής μεγέθυνσης και της ανάπτυξης με την τρέχουσα χρήση του όρου , τότε μέρη που θεωρούνται σήμερα άγνωστα ίσως αποκτήσουν μια άλλη σημασία , μια δική τους εσωτερική δυναμική. Έστω και αν ακόμα παραμένουν ακατοίκητα για το μισό χρόνο του έτους.
Κάπως έτσι συμβαίνει και με την Μόλιστα .... οι λόγοι μένει να εξηγηθούν σε επόμενες δημοσιεύσεις και μάλλον ξεκινούν από πολύ παλιά. Η ζωή δεν ήταν εύκολη σε αυτόν τον τόπο γιατί οι κάτοικοι έπρεπε συνεχώς να αντιπαλέψουν την στενότητα και την φτώχεια όσο και με τις αφιλόξενες συνθήκες της περιοχής . Εντούτοις μάλλον χαρακτηρίζονταν από περισσή ενεργητικότητα...που διοχετεύονταν απο την μια προς την μετανάστευση ή τα μπουλούκια των μαστόρων (για τους άντρες ) και την φροντίδα του νοικοκυριού για τις γυναίκες που περιλάμβανε το νοικοκυριό με την ευρεία του έννοια (σπίτι , χωράφια , ζώα , φροντίδα των γερόντων κλπ). Φαίνεται λοιπόν ότι δεν ήταν εύκολη η ζωή ούτε επίζηλη η θέση της γυναίκας που αναγκάζονταν τις περισσότερες φορές να συγκατοικεί με την πεθερά της.
Αυτό όμως δεν εμπόδισε τους ντόπιους όχι μόνο να δημιουργήσουν περιουσία (κυρίως από εμβάσματα Μολιστινών εμπόρων από Κάϊρο ή Βουκουρέστι) αλλά και ν΄αφήσουν πίσω τους σημαντική αρχιτεκτονική κληρονομιά , όπως αυτή αποτυπώνεται στα αρχοντικά και τα δημόσια κτίρια της Μόλιστας, του Γανναδιού και του Μοναστηρίου. Τι να πρωτοαναφέρει κανείς .....Πρέπει να μιλήσουν οι εικόνες ....

Μόλιστα και όχι Μάλιστα

Σήμερα λέω να μιλήσω για την ετυμολογία του τοπωνυμίου Μόλιστα. ΄
Κάποιοι λένε ότι προέρχεται από την λέξη μήλο και την σλαβική κατάληξη -ιστα που είναι συνηθισμένη σε διαφορα μέρη στην Ήπειρο και την Μακεδονία. Άλλοι πάλι ισχυρίζονται ότι η ετυμολογία έχει να κάνει με τους αρχαίους Μολοσσούς, πράγμα που θεωρώ απίθανο διότι αν δεν υπάρχουν συγκεκριμένα ευρήματα που να το τεκμηριώνουν πώς να μπορείς να το δεχθείς ...ούτε γνωρίζω που τοποθετούν οι αρχαιολόγοι σήμερα τους αρχαίους Μολοσσούς...Αλλά και ούτε αν η Μολοσσοί ήταν τοπονύμιο γνωρίζω ..Νομίζω ότι μάλλον για φυλή πρόκειται, συγγενική με αυτή των Δωριέων. Επιφυλασσομαι να επανέλθω επί του θέματος μόλις θα έχω περισσότερες πληροφορίες. Αν και εσείς μάθετε κάτι για το θέμα ρίχτε το στο τραπέζι της συζήτησης...